Karadeniz Kilerinin Beş Direği: Mısır, Tereyağı, Peynir, Karalahana ve Hamsi

Bir bölgenin mutfağını anlamak için önce toprağına ve iklimine bakmak gerekir. Doğu Karadeniz’de dağlar denize öyle dik iner ki, buğday ekecek geniş ovalar kıyı şeridinde neredeyse hiç yoktur. İşte bu coğrafi zorunluluk, yöre insanını elindeki birkaç malzemeden yüzlerce farklı yemek yaratacak bir mutfak ustalığına yöneltmiştir.

1. Taş Değirmen Mısırı

Buğdayın yetişmediği nemli kıyı yamaçlarında mısır hayat kurtarmıştır. Kurutma fırınlarında hafifçe islenip su değirmeninde çekilen mısır unu; sabah mıhlamaya, öğlen mısır ekmeğine, akşam karalahana çorbasına ve balık tavasına girer.

2. Yayık Tereyağı ve Telli Peynirler

Mayıs sonunda yaylalara çıkan sürülerin binbir çeşit kır çiçeğiyle beslenmesi, süte bambaşka bir yağ ve koku verir. Yayıkta dövülen sarı tereyağı ile tuzlanıp basılan kolot, çeçil ve külek peynirleri kış boyu bütün yemeklerin lezzet omurgasını oluşturur.

3. Kış Bahçelerinin Efendisi: Karalahana (Pancar)

Yaz kış bahçe kenarlarında dimdik duran karalahana, ilk kış kırağısını yedikten sonra pamuk gibi yumuşar. Çorbasından etli sarmasına, diblesinden kavurmasına kadar Karadeniz evinde haftada en az iki-üç gün tencerede karalahana kaynar.

4. Deniz Suyu Soğuyunca Gelen Bereket: Hamsi

Kasım ayından şubat sonuna kadar kıyı illerinde mutfağın başköşesi hamsinindir. Hamsili pilav, hamsikoli (hamsili ekmek), hamsi kuşu ve buğulamayla kırka yakın yemeği yapılır.